Friday 24 January 2014

Eenheidsstatuut, een korte samenvatting

Naar aanleiding van het veelvoud aan artikelen en informatie dat de afgelopen maanden verscheen in de media omtrent het eenheidsstatuut, lijkt het nuttig een korte samenvatting te geven van het uiteindelijke eindresultaat zoals opgenomen in de wet.

Na het arrest van het Grondwettelijk Hof van 7 juli 2011, dat oordeelde dat de ongelijkheid tussen arbeiders en bedienden ongrondwettelijk was, zat het eraan te komen: de invoering van een eenheidsstatuut.

De wet trad uiteindelijk op 1 januari 2014 in werking en beoogt specifiek het (vroegere) onderscheid tussen arbeiders als bedienden weg te werken op vlak van tewerkstelling en ontslag.

Uiteraard brengt deze wijziging allerlei vragen met zich mee, zeker voor de werknemers en werkgevers die hiermee onmiddellijk worden geconfronteerd, zowel bij het aangaan van (nieuwe) arbeidsovereenkomsten als bij het beëindigen ervan.

We gaan dan ook even kort in op de belangrijkste wijzigingen :

1. De opzeggingstermijnen werden ingrijpend hervormd.

In principe worden de opzeggingstermijnen voor arbeiders en bedienden over de hele lijn gelijk gemaakt vanaf 1 januari 2014. De opzeggingstermijnen zullen vanaf heden in weken berekend worden.

Afhankelijk van de reële aanvangsdatum van de arbeidsovereenkomst zal daarenboven mogelijks een uitsplitsing dienen te gebeuren op het vlak van dienstanciënniteit.

Met betrekking tot de lopende arbeidsovereenkomst (m.n. diegene die reeds hun aanvang namen vóór 1 januari 2014) zullen immers twee opzeggingstermijnen dienen berekend te worden:

• een opzeggingstermijn volgens de oude bepalingen voor arbeiders en bedienden (weliswaar met inachtname van een nieuwe afwijkende wettelijke regeling betreffende de opzegtermijnen voor bedienden conform het artikel 68 van de Wet betreffende de invoering van een eenheidsstatuut) en dit rekening gehouden met de verworven dienstanciënniteit t.e.m. 31.12.2013
• en een opzeggingstermijn volgens de nieuwe bepalingen en dit rekening gehouden met de verworven dienstanciënniteit vanaf 01.01.2014

Voor wat betreft de berekening van de opzeggingstermijn na 1 januari 2014 werden er drie fasen ingevoerd :

a) Tijdens de eerste vijf jaar van tewerkstelling is er een progressieve opbouw
b) Vanaf het vijfde jaar anciënniteit wordt de opzeggingstermijn verhoogd met 3 weken per begonnen anciënniteitsjaar en dat tot een maximum van 62 weken.
c) Vanaf het 20ste jaar anciënniteit wordt er een tragere opbouw voorzien waarbij men 1 week per begonnen anciënniteitsjaar in acht dient te nemen.

Deze twee ‘stappen’ (berekening opzeggingstermijn vóór 1 januari 2014 en berekening erna) zullen tot slot dienen te worden opgeteld om de totale opzeggingstermijn te kennen voor de werknemer waarvan de arbeidsovereenkomst (aangegaan vóór 1 januari 2014) wordt beëindigd na 1 januari 2014.

2. De carenzdag verdwijnt.

Alle werknemers zullen loon krijgen voor de eerste dag ziekte.

3. Het proefbeding verdwijnt.

Bij ontslag tijdens de eerste drie maanden van een contract zal de opzeggingstermijn zowel voor arbeiders als voor bedienden twee weken bedragen.

Er werd weliswaar voorzien in een overgangsmaatregel: zo zal het proefbeding opgenomen in de arbeidsovereenkomst met aanvang vóór 01.01.2014 rechtsgeldig blijven bestaan tot het verstrijken van de daarin bepaalde proefperiode.

4. De motivering van het ontslag.

Elk ontslag zal moeten gemotiveerd worden en dit op basis van de uitwerking van een sterk HR-beleid. In de lijn hiervan zal de bijzondere ontslagbescherming voor de arbeiders – het verbod van willekeurig ontslag – worden opgeheven.

De Nationale Arbeidsraad diende hierover, na overleg tussen de sociale partners, een CAO te sluiten dewelke vanaf 1 januari 2014 in werking zou treden.

Aangezien deze CAO voorlopig nog niet verscheen, blijft de bestaande reglementering tot nader order van toepassing.

Kris MAES
Kathleen VEUGELEN

Dit overzicht beoogt geen volledigheid. Voor al uw specifieke vragen hieromtrent kan u daarom steeds contact opnemen met het kantoor en waarbij het departement Arbeidsrecht u met plezier zal bijstaan.