Tuesday 08 July 2014

De bijzondere aanslag geheime commissielonen: de matiging nabij

Omtrent het al dan niet strafrechtelijk karakter van de bijzondere aanslag geheime commissielonen, beter bekend als de "309%-regel" (artikel 219 WIB 92) bestaat al sinds jaar en dag onenigheid.

Hoewel de fiscus de 309%-regel zeer gemakkelijk toepast, vinden sommige rechtbanken en hoven dat deze aanslag (minstens gedeeltelijk) een strafrechtelijk karakter heeft zodat deze aanslag kan worden gemilderd.

Het doel van deze wettelijke bepaling is dan wel het verlies aan belastingen en socialezekerheidsbijdragen herstellen. Voor zover de bijzondere aanslag verder strekt dan het verlies voor de Schatkist indekken, gaat het strafrechtelijk karakter het vergoedende karakter te boven. De wetgever heeft immers eveneens de bedoeling gehad om fraude te ontraden en vennootschappen te dwingen hun wettelijke verplichtingen na te leven.

Nadat het Hof van Cassatie het strafrechtelijk karakter van de bijzondere aanslag bevestigde, heeft nu recent ook het Grondwettelijk Hof dit standpunt bijgetreden. (Grondwettelijk Hof 6 juni 2014, arrest nr. 88/2014)

Het Grondwettelijk Hof stelt echter niet dat de bijzondere aanslag steeds een strafsanctie uitmaakt, maar slechts dat deze een strafrechtelijk karakter kan vertonen. In de mate dat dit het geval is, moet de rechter "met volle rechtsmacht" de aanslag kunnen beoordelen en dient hij rekening te houden met alle wetsbepalingen en algemene rechtsbeginselen, waaronder het evenredigheidsbeginsel.

Voor zover de aanslag van 309% onevenredig is rekening houdende met de aard en de ernst van de begane inbreuk, heeft de rechter dus de bevoegdheid om deze aanslag te matigen.

Niet te onderschatten detail: het Grondwettelijk Hof heeft echter geantwoord op een prejudiciële vraag zodat deze uitspraak geen werking erga omnes heeft. Het gezag van het hoogste gerechtshof kan er wel toe leiden dat ook de Administratie niet langer spontaan aan de volle 309% zal taxeren, maar een eerste toetsing aan het evenredigheidsbeginsel zal moeten maken om te vermijden dat de belastingplichtige voor elke bijzondere aanslag massaal naar de rechter trekt...

In dit geval zal de rechter voor een moeilijke vraag komen te staan: in welke mate heeft de aanslag in het concrete geval een vergoedend karakter, en waar begint het strafrechtelijk karakter ?

De bevestiging van het Grondwettelijk Hof is zonder meer een mijlpaal, maar ruimt niet alle moeilijkheden van de baan.

De advocaat zal hier zeker op kunnen inspelen, waardoor het onderhandelingsproces tijdens de administratieve fase wederom aan belang wint.

Voor verdere informatie over dit arrest, kan u uiteraard steeds contact opnemen.

Alexis LEFEBVRE
Karen NIESTEN